و بعضى را به رفق اجسام صلب مىگرده‌اند چون سيماب . و بعضى اجسام صلب را به اعانت آتش سيّال مىگرداند ، چون بوره و قلى . و بعضى از فلزّات ميان دو جسم ازدواجى مىافتد بواسطه احداث لونى خارج هر دو جسم مىكند چون توتيا و مغنيسيا و نحاس محرّق و اسرب و سپيده . و بعضى ترتيب الوان ما يحتاج خود مىسازند چون گل سرخ و زرد و زرنيخ و لاجورد و زرنگار و غير آن . و بعضى آنك ازو آلت اوانى و غير آن مىسازند چون زجاج و بلّور و شبّ و جزع و عقيق و مرجان و غير آن . و بعضى از آن انواع فلزّات ديگر چون مس و قلعى و اسرب حاصل مىآيد كه از آن اوانى و ظروف مىسازند كه به آن محتاجند . و بعضى در اعضاى حيوان متولّد مىشود كه در هريك منفعت و خاصيّتى خاصّ پديد مىآيد . چون حجر التيس و مهرهء گاويس ( ؟ ) و سنگى كى در مثانهء آدمى متولّد مىشود . و بعضى آنك ظاهر او حيوانى است چون سرطان و ارنب بحرى و سپيد مهره و ناخن ديو و انواع احجار حيوانى دريائى . و بعضى مثل نبات و اشجار چون مرجان . و بعضى از بلور و سنگهاى . . . و غير آن . و بعضى آنك اول نبات باشد ، چون حرارت آتش به وى رسد منجمد و متحجّر گردد چون قلى . و بعضى آنك به آتش مشتعل شود چون كهربا و سندروس .